ปัจจุบันปริมาณน้ำเสียจากภาคอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นตามการเติบโตของธุรกิจ ซึ่งหากปล่อยน้ำเสียเหล่านี้ลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติโดยไม่ผ่านการบำบัด จะส่งผลกระทบร้ายแรงทั้งต่อระบบนิเวศ สุขภาพของคนในชุมชน รวมถึงสร้างภาพลักษณ์ที่ไม่ดีให้แก่องค์กร การจัดการน้ำเสียอย่างถูกวิธีจึงเป็นเรื่องที่ทุกโรงงานอุตสาหกรรมควรให้ความสำคัญ และปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างเคร่งครัด
Siam Environmental Technologies คือผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมที่ให้บริการกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรม และตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ โดยทีมวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ เพื่อให้โรงงานสามารถดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมสอดคล้องกับข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม
“น้ำ” ปัจจัยสำคัญในการดำรงชีวิต ที่สิ่งมีชีวิตทุกชนิดขาดไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ สัตว์ หรือพืช แต่ปัจจุบัน ปริมาณน้ำเสียในแหล่งน้ำเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้ระบบบำบัดน้ำเสียกลายเป็นระบบที่ทุกประเทศทั่วโลกต่างให้ความสำคัญ เพราะเป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยลดมลภาวะทางน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับภาคอุตสาหกรรม การลงทุนในระบบบำบัดน้ำเสียโรงงาน คือปัจจัยหลักที่ช่วยให้กระบวนการผลิตดำเนินภายใต้กรอบข้อกำหนดทางกฎหมาย ทั้งยังมีส่วนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรน้ำภายในองค์กร และสร้างความยั่งยืนให้แก่ธุรกิจ
แล้วในการบำบัดน้ำเสีย จะมีขั้นตอนอย่างไร มีวิธีใดบ้าง และส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมรวมถึงสิ่งมีชีวิตทุกชนิดมากน้อยแค่ไหน เรามีทุกเรื่องของวิธีการจัดการน้ำเสียมาบอกกัน
น้ำเสีย หมายถึง น้ำที่มีสิ่งสกปรก สารเคมี หรือสิ่งปฏิกูลทุกชนิดปนเปื้อนอยู่ เช่น ยาฆ่าแมลง สารอินทรีย์ ไขมัน ผงซักฟอก ทำให้คุณสมบัติของน้ำถูกเปลี่ยนแปลงไปจนไม่สามารถนำกลับมาใช้งานได้อีก โดยมีที่มาจาก 2 แหล่งใหญ่ ๆ ด้วยกัน ได้แก่
น้ำเสียจากแหล่งนี้เกิดจากการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันของมนุษย์ จึงมักพบในเขตที่มีผู้อยู่อาศัยและอาคารบ้านเรือนตั้งอยู่จำนวนมาก
เป็นน้ำเสียที่เกิดจากกระบวนการต่าง ๆ ในโรงงานอุตสาหกรรม มักมีสิ่งสกปรกจำพวกสารเคมีที่เป็นพิษ โลหะหนัก และสารอินทรีย์เข้มข้นชนิดต่าง ๆ เจือปนอยู่จำนวนมาก วิธีบำบัดน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมจึงต้องมีความซับซ้อนกว่าน้ำเสียจากแหล่งชุมชน
ระบบบำบัดน้ำเสีย (Wastewater Treatment) หมายถึง ระบบที่ช่วยกำจัดสิ่งปนเปื้อนในน้ำเสียจากทั้งชุมชนและโรงงานอุตสาหกรรม จนน้ำมีคุณภาพดีมากขึ้น เพื่อป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและส่งผลเสียต่อแหล่งน้ำธรรมชาติ ลดความเสี่ยงการเป็นแหล่งแพร่ระบาดของเชื้อโรค ป้องกันการเกิดมลพิษทางน้ำ และลดปัญหากลิ่นไม่พึงประสงค์จากน้ำเน่าด้วย
หลังจากบำบัดแล้ว น้ำเหล่านั้นก็จะถูกระบายลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ รวมถึงนำกลับมาใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เช่น เกษตรกรรม อุตสาหกรรม และด้านอื่น ๆ ซึ่งหน่วยงานที่ต้องรับผิดชอบหน้าที่นี้ก็คือโรงบำบัดน้ำเสีย ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของกรมควบคุมมลพิษ ปัจจุบันมีทั้งหมด 118 แห่งทั่วประเทศไทย
วิธีบำบัดน้ำเสียที่ใช้ในการปรับปรุงคุณภาพน้ำ หลัก ๆ แล้ว สามารถทำได้ 3 วิธีด้วยกัน แต่จะเลือกใช้วิธีไหนนั้น ต้องพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ ทั้งลักษณะของน้ำเสีย ระดับการบำบัดที่ต้องการ งบประมาณ และสภาพแวดล้อม ซึ่งรายละเอียดของแต่ละวิธี มีดังนี้
วิธีบำบัดน้ำเสีย | หลักการ | ตัวอย่างกระบวนการ |
การบำบัดทางกายภาพ (Physical Treatment) | แยกของแข็งและสิ่งเจือปนออกจากน้ำ ลดปริมาณสารแขวนลอยเป็นหลัก | ตะแกรงดักขยะ, ถังดักกรวดทราย, ถังตกตะกอน และการกำจัดไขฝ้า |
การบำบัดทางเคมี (Chemical Treatment) | ใช้สารเคมีทำปฏิกิริยากับน้ำเสีย เพื่อปรับสภาพและกำจัดสารปนเปื้อน | ปรับค่า pH, ตกตะกอนโลหะหนัก, กำจัดไขมันและเชื้อโรค |
การบำบัดทางชีวภาพ (Biological Treatment) | ใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำเป็นแหล่งพลังงาน ลดค่าความสกปรก | ระบบเติมอากาศ, ตะกอนเร่ง (Activated Sludge), บ่อบําบัดน้ำเสียหรือบ่อจุลินทรีย์ |
ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสียสำหรับแต่ละพื้นที่นั้น สามารถเลือกใช้ประเภทของระบบตามความเหมาะสม ดังนี้
ประเภทของระบบ | หลักการทำงาน | จุดเด่น | เหมาะกับโรงงาน |
บ่อปรับเสถียร (Equalization Pond) | พักน้ำเสียในบ่อบําบัดน้ำเสียขนาดใหญ่ตื้น ให้จุลินทรีย์ทำงานร่วมกับแสงแดดและออกซิเจนย่อยสลายสารอินทรีย์ โดยใช้เวลาประมาณ 7-30 วัน | ต้นทุนต่ำ ใช้กระบวนการธรรมชาติ | โรงงานที่มีพื้นที่มาก น้ำเสียไม่รุนแรง |
บ่อเติมอากาศ (Aeration Pond) | พัฒนาจากบ่อปรับเสถียร เติมอากาศเพิ่มออกซิเจน ให้จุลินทรีย์ทำงานเร็วขึ้น | บำบัดเร็วกว่าแบบธรรมชาติ | โรงงานที่มีน้ำเสียสารอินทรีย์สูง ต้องการผลเร็ว |
บึงประดิษฐ์ (Constructed Wetland) | จำลองระบบนิเวศ ใช้พืชน้ำ ดิน และวัสดุกรอง ย่อยสลายและดูดซับสารที่รากพืชและชั้นดิน | เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ดูแลง่าย | น้ำที่ผ่านการบำบัดเบื้องต้นแล้ว และต้องการลดค่ามลพิษก่อนปล่อย |
ตะกอนเร่ง (Activated Sludge) | ระบบบำบัดน้ำเสียแบบตะกอนเร่ง เป็นระบบปิดที่ควบคุมถังปฏิกรณ์ใกล้ชิด จุลินทรีย์ในถังเติมอากาศตลอดเวลา ย่อยสารอินทรีย์เร็วและมีประสิทธิภาพสูง | คุมคุณภาพน้ำหลังบำบัดได้เข้มงวด | โรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องควบคุมคุณภาพน้ำทิ้งอย่างเข้มงวด |
แผ่นจานหมุนชีวภาพ (Rotating Biological Contactor) | แผ่นพลาสติกหมุนในถัง จุลินทรีย์เกาะผิวแผ่น หมุนผ่านน้ำและอากาศสลับกัน | ประหยัดพลังงาน ดูแลรักษาง่าย ระบบเสถียร | โรงงานที่มีพื้นที่จำกัด และต้องการความเสถียร |
โปรยกรอง (Trickling Filter) | น้ำเสียไหลผ่านชั้นวัสดุกรอง เช่น กรวด หรือแผ่นพลาสติก ที่มีจุลินทรีย์เกาะ ย่อยสลายอย่างต่อเนื่อง | โครงสร้างเรียบง่าย ใช้พลังงานน้อย | โรงงานที่มีปริมาณน้ำเสียไม่มาก |
ในการบำบัดน้ำเสียให้กลายเป็นน้ำที่ได้มาตรฐานนั้น จะแบ่งเป็น 3 ขั้นตอนด้วยกัน ซึ่งมีรายละเอียดของแต่ละขั้นตอน ดังนี้
กระบวนการบำบัดน้ำด้วยการใช้ตะแกรงหยาบ ตะแกรงละเอียด ถังดักกรวดทราย ถังตกตะกอนเบื้องต้น และเครื่องกำจัดไขฝ้า เพื่อแยกของแข็งออกมาจากน้ำเสีย โดยสามารถกำจัดของแข็งประเภทแขวนลอยได้ถึง 50-70%
การบำบัดขั้นที่สองเป็นการบำบัดด้วยกระบวนการชีวภาพ โดยใช้การเลี้ยงจุลินทรีย์ในสภาวะที่ควบคุมได้ เพื่อให้จุลินทรีย์ทำหน้าที่กำจัดสารอินทรีย์ที่เจือปนอยู่ในน้ำ ทำให้น้ำมีคุณภาพดีขึ้น หลังจากนั้นจึงใช้ถังตกตะกอนแยกจุลินทรีย์ออกมาแล้วนำไปผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อโรคอีกครั้ง
ขั้นตอนสุดท้าย เป็นกระบวนการกำจัดสารตกค้างที่ตกตะกอนได้ยาก ทั้งสารอาหาร สี สารแขวนลอย และสารเคมีอื่น ๆ เพื่อให้น้ำสามารถนำกลับมาใช้งานใหม่ได้ พร้อมปล่อยน้ำลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ และป้องกันการเกิดปัญหาน้ำเน่าเสีย
กากตะกอนจากระบบบำบัดน้ำเสีย (Sludge) คือผลพลอยได้ที่เกิดขึ้นหลังจากผ่านกระบวนการตกตะกอนและการย่อยสลาย กากตะกอนเหล่านี้หากปล่อยทิ้งไว้อาจเน่าเสียและส่งกลิ่นเหม็น รวมถึงมีสารพิษสะสม จึงต้องมีกระบวนการจัดการอย่างถูกวิธี ดังนี้
การติดตั้งระบบและการจัดการน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพ มอบประโยชน์อย่างมหาศาลต่อทั้งธุรกิจ สิ่งแวดล้อม และสังคม โดยมีข้อดีหลักดังนี้
น้ำเสียที่ผ่านการบำบัดจะมีคุณภาพเหมาะสม สามารถปล่อยสู่แหล่งน้ำธรรมชาติได้ ซึ่งจะช่วยลดการปนเปื้อนสารเคมี สารอินทรีย์ และโลหะหนัก อีกทั้งยังไม่ทำลายระบบนิเวศหรือสุขภาพของผู้อยู่อาศัยในชุมชนโดยรอบ
การบำบัดน้ำเสียช่วยให้โรงงานอุตสาหกรรมปฏิบัติตามข้อกำหนดของกรมควบคุมมลพิษ ช่วยลดความเสี่ยงในการถูกปรับ สั่งหยุดกิจการ หรือดำเนินคดีทางกฎหมาย
น้ำที่ผ่านการบำบัดสามารถนำกลับมาใช้ในกระบวนการผลิต ล้างพื้น หรือรดน้ำต้นไม้ภายในโรงงานได้ ช่วยลดค่าใช้น้ำประปา และลดความจำเป็นในการซื้อทรัพยากรเพิ่ม
น้ำเสียที่มีสารกัดกร่อนหรืออนุภาคแขวนลอย หากไม่ผ่านการบำบัด อาจส่งผลให้ท่อส่งน้ำหรืออุปกรณ์ต่าง ๆ เสื่อมสภาพเร็ว การบำบัดน้ำเสียจึงช่วยป้องกันความเสียหายและยืดอายุของระบบภายในโรงงาน
องค์กรที่มีการจัดการน้ำเสียอย่างมีประสิทธิภาพ แสดงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเสริมความน่าเชื่อถือในสายตาของคู่ค้า นักลงทุน และผู้บริโภค
การจัดการน้ำเสียอย่างเหมาะสมเป็นส่วนหนึ่งของแนวทาง ESG (Environment, Social, Governance) ที่หลายองค์กรให้ความสำคัญในปัจจุบัน ช่วยให้ธุรกิจเติบโตควบคู่กับความยั่งยืน
สำหรับผู้ประกอบการโรงงานอุตสาหกรรมที่ต้องการจัดการน้ำเสีย ที่ Siam Environmental Technologies เราพร้อมให้บริการกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรม ด้วยระบบบำบัดที่ได้มาตรฐาน ทำงานด้วยเทคโนโลยีการบำบัดที่ทันสมัย ปลอดภัย รองรับการใช้งานทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการบำบัดน้ำเสียรวม หรือน้ำเสียปนเปื้อนน้ำมัน และเรายังมีห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำเสียที่ได้รับการรับรองจากกรมอุตสาหกรรมให้บริการด้วย
สนใจบริการจัดการน้ำเสีย หรือบริการอื่น ๆ เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมจากทีมงานผู้เชี่ยวชาญของ Siam Environmental Technologies ได้ที่
ต้องพิจารณาประเภทของน้ำเสีย ปริมาณน้ำเสีย พื้นที่ติดตั้ง มาตรฐานน้ำทิ้ง และงบประมาณ โดยควรให้ผู้เชี่ยวชาญวิเคราะห์ข้อมูลก่อนออกแบบระบบ
ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำเสีย เทคโนโลยีที่เลือก ความซับซ้อนของกระบวนการ และพื้นที่ติดตั้ง จึงควรสำรวจหน้างานก่อนประเมินราคา
ได้ หากคุณภาพน้ำผ่านเกณฑ์ที่กำหนด สามารถนำน้ำกลับมาใช้ในกระบวนการผลิต ล้างพื้นที่ หรือรดน้ำต้นไม้ เพื่อลดการใช้น้ำประปาและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร
ความถี่ในการตรวจวัดขึ้นอยู่กับประเภทกิจการและข้อกำหนดของหน่วยงานที่กำกับดูแล โดยหลายโรงงานจำเป็นต้องตรวจวิเคราะห์และจัดทำรายงานตามรอบที่กฎหมายกำหนด
มี ผู้ประกอบการสามารถเลือกใช้บริการรับกำจัดน้ำเสียโรงงานอุตสาหกรรมจากผู้ให้บริการที่มีความเชี่ยวชาญ ซึ่งช่วยลดภาระด้านการลงทุน การบริหารระบบ และการควบคุมคุณภาพน้ำทิ้ง
120/88 หมู่ 6 ถ.เทพารักษ์ ต.บางเมือง อ.เมืองสมุทรปราการ จ.สมุทรปราการ 10270
โทรศัพท์ : 02-385-1151
จันทร์ – ศุกร์ : 09.00 – 18.00 น.
60 หมู่ 3 ต.มาบยางพร อ.ปลวกแดง จ.ระยอง 21140
โทรศัพท์ : 038-015-095
จันทร์ – ศุกร์ : 08.00 – 17.00 น.
(เสาร์เว้นเสาร์)
Copyright © Siam Environmental Technologies Co., Ltd.